17 Aralık 2012 Pazartesi

"Millet" gazetasının muharriri Osman Murasov ile alaqalı yanı bio ve bibliografik malümatlar

Tahir Kerimov
Qırımda belli hoca, folklorcı, gazetacı ve cemaat hadimi Osman Murasov Kezlev şehrinde dünyağa kele[1]. Yaşlığından Qur’an-i Kerimni temelinden ögrene. Moskvada tahsilni devamlay ve bir sıra ilmiy ekspeditsiyalarğa qatıla.

1917 senesi Qocambaqnıñ (Kezlev bölgesi) vekili olaraq Birinci Qırımtatar Qurultayına davet oluna[2]. 1919-1920 ss. “Millet”, “Qırım müslümanları” kibi gazetalalarında baş muharrir vazifesini eda ete. Bunuñnen beraber etraflı şekilde qırımtatar halq edebiyatınen etraflıca oğraşa ve 1914 senesi A. Bodaninskiy ve E. Martino ile müellifdeşlikte “Qırımtatar atalar sözleri ve aytımları” cıyıntığını bastıra[3]. Maarif, siyaset, edebiyat tarihi ve diger mevzularda yazğan publitsistik eserlerinden onuñ Kezlev uyezdiniñ Qocambaq Vaquf İdaresiniñ Reyisi ve mahalliy nümüne mektebiniñ müdüri olaraq çalışqanını añlaymız[4].
İcadı ve ömüri üzerinde mahsus ilmiy araştırmalar yapılmağanından dolayı O. Murasov haqqında olğan malümat azdır. Faqat, mezkürniñ şahsiyeti ara-sıra A. Ayvazov, A. Samoyloviç, P. Falev, A. Konçevskiy, A. Boçarov, İ. Kerimov, İ. Zaatov, G. Yüksel, N. Abdulvahapov ve diger tetqiqatçılarınıñ ilmiy-tenqidiy çalışmalarında aydınlatıldı.
Murasov “Millet” gazetasında yazğan maqalelerini “Hafız Osman”, “Hafız Osman Murasof”, “O. Murasof” belgiler ile imzalar.

O. Murasovnıñ “Millet” gazetasında basqan maqaleleri

1.        Hafız Osman (Aqmescit Amele ve Esnaf Cemiyeti serkâtibi). Amele ve Esnaf Teşkilâtı // Millet. — 1917. — № 61. — Sentâbr 10.
2.        Hafız Osman Murasof (Qocambaq volostı zemskiy uprava reisi). Nümune mektebi // Millet. — 1917. — № 110. — Noyabr 21.
3.        O. Murasof. Mektep-medrese meselesi (ilerisi var) // Millet. — 1919. — № 3. — Sentâbr 6.
4.        O. Murasof. Bazarirtesi, sentâbr 16 // Millet. — 1919. — № 7. — Sentâbr 16.
5.        O. Murasof. General Alekseyef // Millet. — 1919. — № 11. — Sentâbr 25.
6.        O. Murasof. Bağçasaray Hansarayı (Hansaraynıñ tesisine 400 sene tolmaq münasebetiyle) // Millet. — 1919. — № 24. — Oktâbr 25.
7.        O. Murasof. Bazarirtesi, noyabr 4 // Millet. — 1919. — № 28. — Noyabr 4.
8.        O. Murasof. Aqmescit, Bağçasaray, Qarasuv şeherleri ve uyezd müslüman mülkdarlarınıñ ve topraq sahipleriniñ, tuccarların nazar diqqatlarına! // Millet. — 1919. — № 35. — Noyabr 20.
9.        O. Murasof. Tarih ve edebiyat qısmı (nomero 34-ten devamı) // Millet. — 1919. — № 35. — Noyabr 20.
10.    O. Murasof. 1920, yanvar 1 // Millet. — 1920. — № 1 (52). — Yanvar 1.
11.    O. Murasof. Qırımtatarlarnıñ hicretleri (tarih ve edebiyat qısmı) // Millet. — 1920. — № 1 (52). — Yanvar 1, № 2 (53). — Yanvar 3, № 4 (55). — Yanvar 8.
12.    O. Murasof. Fransa Cumhuriyetiniñ yeñi reisi // Millet. — 1920. — № 6 (57). — Yanvar 13.
13.    O. Murasof. 1920, yanvar 17 // Millet. — 1920. — № 8 (59). — Yanvar 17.
14.    O. Murasof. Mecburiy bir cevap // Millet. — 1920. — № 11 (62). — Yanvar 24.
15.    O. Murasof. Çarşenbe, yanvar 29 // Millet. — 1920. — № 13 (64). — Yanvar 29.
16.    O. Murasof. Siyasiy tebdilât // Millet. — 1920. — № 15 (66). — Fevral 3.
17.    O. Murasof. Çarşenbe, fevral 5 // Millet. — 1920. — № 16 (67). — Fevral 5.
18.    O. Murasof. Cuma, fevral 14 // Millet. — 1920. — № 19 (70). — Fevral 14.
19.    O. Murasof. Cuma, fevral 21 // Millet. — 1920. — № 22. (73). — Fevral 21.

O. Murasof. Diger bir vefat // Millet. — 1920. — № 22. (73). — Fevral 21.


[1] Abdulvaapov N. Osman Murasov: Şair İsmetiy ve “Özü Vaqiası Destanı” eseri // Günsel. ― 1999. ― Noyabr ― Dekabr. ― S. 10; Заатов И. Как развивалась крымскотатарская музыкальная культура в республике Крым.
[2] Qırımtatar milliy Qurultayına Közleve uyezdi Qocambaq volostı müslimanları tarafından kösterilen namzed cedveli № 1: Osman Murasov. Qarye-i Qaranayman, Közleve uyezdi zemstvosı azası ve Qocambaq volostnoy zemskiy upravası reyisi; İbrahim Aq-Mehmetoğlu. Qarye-i Atiy, Qocambaq volostnoy zemstvosı azası ve Manğıt müslümanları İcraat Komitesi reyisi; Abdullah Hacımonla aqay oğlu. Qarye-i Ayb, Manğıt müslümanları İcraat Komitesi reyisi muavini; İslâm-Ali Mehmed-Ali. Qarye-i Seymen, Qocambaq volostnoy zemstvosı upravleniyeniñ azası; Abdulhalim Hacimuratoğlu. Qarye-i Amanşa, sabancı // Millet. ― 1917. ― № 104. ― Noyabr 14.
[3] Боданинский А. и др. Пословицы, поговорки и приметы крымских татар, собранные А. Боданинским, Э. Мартино и О. Мурасовым / Под ред. А.Н. Самойловича и П.А. Фалева. ― Симферополь: Типография Таврического Губернского Земства. ― 1914. ― 67 с. ― С. 36. ― prof. İsmail Kerimniñ kitabından: Исмаил Асаноглу Керим. Библиографический указатель печатных книг, статей и произведений на крымскотатарском языке: 1618 ― 1944 гг. ― Симферополь: ОАО «Симферопольская городская типография», 2009. ― 324 с.; Керимов И. Крымскотатарская периодическая печать довоенного времени / Къырымтатар тили ве эдебияты ильмий араштырма меркезининъ чалышмалары. КИПУ: Джыйынтыкъ. Дж. I. / Терт. эт.: Киримов Т. ― Симферополь: КъДжИ «Къырымдевокъувпеднешир», 2011. ― 552 с. ― С. 449 ― 459; Пословицы, поговорки и приметы крымских татар, собранные Боданинским, Мартино и Мурасовым. (Под. ред. А.Н. Самойловича и П.А. Фалева. С предисловием П.А. Фалева) // ИТУАК. — 1915. ― № 52. — С. 1 ― 68; O. Aqçoqraqlı. Qırım türk-tatar edebiyatınıñ qısqaca tarihçesi / Osman Aqçoqraqlı. Eserler toplamı / Tert. et.: İsmail Asanoğlu Kerim. ― Aqmescit: “Tavriya” neşriyatı, Qırımtatar edebiyatı bölügi. ― 2006. ― 320 s. ― S. 93 ― 108.
[4] Hafız Osman Murasov. Nümune mektebi // Millet. — 1917. — № 110. — Noyabr 21.
Действия:

0 коммент.:

Yorum Gönder