28 Mayıs 2015 Perşembe

Qurultay - o nasıl olğan edi (öçerk) IX.

Qurultay Qırımdaki bütün ayatnı idare etmek içün ilk adınlarını atıp başladı.
Qurultay Qurucı Meclis (Üçreditelnoye Sobraniye) olaraq Qırım Halq Cumhuriyetiniñ Konstitutsiyası ve devlet temsillerini qabul etken soñ özüni Meclisi Mebusan (Parlament) olaraq ilân etti.
Parlamentniñ Reisi olaraq Asan Sabri Ayvazov;
Başqanlıq Divanınıñ azaları olaraq Cafer Ablayev ve Ablâkim İlmiy;
Parlament kâtibleri olaraq Seitümer Taraqçı (tatarca) ve Ali Badaninskiy (rusça);
Tatar İdare-i Milliyesiniñ (Natsionalnoye pravleniye) Baş müdiri olaraq Nöman Çelebicihan;

İdare-i Milliye Hükümetiniñ azaları olaraq;
 Hükümet reisi adliye müdiri olaraq Nöman Çelebicihan;
Hariciye müdiri olaraq Cafer Seydamet;
Diniye müdiri olaraq Amet Çükri;
Maarif müdiri olaraq Amet Özenbaşlı;
Finans ve vaquf müdiri olaraq Seitcelil Hattat saylandılar.
Qurultay öz işini yekünledi. Lâkin esas işler devlet qurucılığı işleri ögde edi.
1917 senesi dekabo 18-de Qırım Halq Cumhuriyeti üküviyetiniñ azaları matbuatta ("Millet", "Golos tatar" gazetalarında) şöyle bir programm bildirip yaptılar:

"Vatandaşlar!
Qıırımtatar milliy Qurultayı öz Konstitutsiyasını qabul etkenden soñ Qırımtatar Meclisi Mebusanına malik oldı. Parlament tarafından kendisine işanç bildirilgen qrımtatar milliy Hükümeti bugünden itibaren öz vazifesini eda etmege kirişe.
Rusiyeniñ er köşesinde isyan ve anarhiya ateşi ükün sürer eken qrımtatarlar böyle parlamentli bir milliy Hükümet tesis etmege muvafıq olması içün özüni ve bütün qırımlılarnı (yaramada sakinlerini) bahtiyar, dep sayarlar. Qırımtatar milliy Hükümeti yalıñız tatar milletiniñ saadet ve selâmetini temin etmege degil, bütün Qırımda bulunğan bütün vatandaşlarnı (zemlâki) uzurpatsiyadan, anarhiya ve isyan (mâtej) felâketlerinden mallarını, canlarını, ırız ve namuslarını mudafaa etmekni kendisi içün eñ muqaddes bir vazife olaraq tanır.
Qırımtatarı sabıq Rusiye Merkeziy İdaresi ( Hükümeti) tiraniyasınıñ zulum ve istibdati astında bütün Qırım sakinlerinen iñlegen, beraber ezilgen ve büyük qara kâbustan (koşmardan) aza tola bilmek içün olarnen beraber qanlı közyaşlar aqızğan ediler. Şimdiden soñra kene aynı qardaşlıq, aynı vatandaşlıq duyğusı ile bütün eski medeniyetni parçalağan, abidelerni yıqqan, ibadethanelerni, saraylarnı yaqqan ve kül etken, cümert ve abadan Qrım yarımadasını daa da harap ve perişan etmek peşinde bulunğan inqilâbnıñ qanlı pancasından qurtulmaq içün de umumdemokratik aleminen birleşip, özara bir emekdaşlıqnen çalışacaqtır.
Qırımtatar milliy Hükümeti Qırım yarımadasında telükesizlik ve tınçlıqnı temin etmege qatiyen qarar bere. Açlıqnı bitireddek, finans krizisiniñ ögüni alacaq, uzurpatsiyağa yol bermeycek.
Qırımtatar milliy Hükümeti er kesniñ ve er milletniñ insan ve milliy uquqlarını ürmet etkeni kibi kendisiniñ de milliy uquqını başqaları ürmet etmesini talap etmesinden er tatar içün mühterem ve riayet etilmesi şart olğan ve er vatandaş içün sayğı deger olğan qırımtatar Konstitutsiyasını diqqat-nazarına taqdim ve ilân eter.
 Hükümet reisi ve azalarınıñ imzaları".

Yunus Qandım
Действия:

0 коммент.:

Yorum Gönder