2 Haziran 2015 Salı

ÇAP, AĞ LAV, ÇAP!.. (III)

Baarde kelip, küzde sıcaq sıcaq ülkelerge uçıp ketken turnalar Yusufnıñ hayal ve ümütlerini eksilterek, ep alıp kete berdiler. Ayat quyusındaki suvu da yıl sayın sazlaştı. Qızı çoqtan endi evli-barqlı. Qocası – altın parçası. Er ay kelip, babalarından haber alıp keteler. Oğlan ve qız torunını körgende Yusufnıñ başı köklerge tiye, yüregi atnıñ başı kibi qabara. "Qırımnıñ aqiqiy şorbacıları!" dey olarğa. Er kelgenlerinde: "İnayet, qızım, üzülgen nesilimizge, quruğan tamırlarımızğa bu topraqta yañı can bağışladıñ", dep qızını acetlemekten-acetley. Qızı, kiyevi, torunları ketken soñ Yusuf kene sualler, tüşünceler, hatıralar sarımında qalğan Yusufqa çevirile…
Yusuf sürgünlik balası. Sürgünlik yerlerinde, o, arqadaşlarına: "Menim luğatımda "köçmek" sözü yoqtır, aksine "qaytmaq" sözü bar. Qırımğa "köçmeycem", men Qırımğa qaytacam!", dey edi er keresi Qırım lafı çıqqanda. Şay da yaptı. Qırımğa qaytıp keldi.

Qırımda eki-üç qatlı olmasa da, güzel, şırnıqlı bir ev qurmaq istedi. "Qırım balaban yer degil, lâkin cennet kibi bir diyar, Safiye, - der edi o refiqasına. - Quracaq evim de tamam Qırımğa yaraşqan, balaban olmasa da, cennet misali bir mekân olsun, Allah qısmet etse şay da yaparım". Lâkin Yusufnıñ başı üzerinde quzğunlar kibi avelengen hastalıqlar, diger taraftan fiyatlarnıñ kosmik suratlarnen köterilip ketmesi, para yetişmemezligi, yoqsullıq ayazları onı tamamile iprandırdılar. Kene de, Allahtan biñ şükür, quş yuvaçıqlarına beñzegen üç közden ibaret muvaqqat bir evçik qurup yetiştirdi. Ve, qanatları qırıq hayallarınen küneş nurı kibi aydın ümütlerinen yaşay berdi. "Faniy dünyadır bu. Onıñ esap-qasabı olmaz. Esap-qasap anda!" dep kökke baqar, öz-özüne bazarlıqlı olıp, yaşar edi.
"Eh, Safiye, Safiye… Qaytmaz yolğa bu qadar erte ketecegiñmi bilgen olsaydım… Amma men şay da, tam manada bir ev qurup, onıñ içinde seni melekler kibi yaşata bilmedim… Bağışla… bağışla meni… Sen cennetiñni buldıñ. Ebet, ebet… sen cennettesiñ… sen kibi melâike qadınlarnıñ yeri…"
- Raatsız olma, o, cennette!
Apansızdan yañğırağan bu sözler Yusufnı seskendirdi.
Yusuf tüşüncelerni qara uçurımğa attıracaq olğanday kelip qulaqlarına çalınğan bu sesni birden tanıp olamadı. Masa başında nasıl oturğan olsa, şay da otura berdi. "Yerniñ terenliklerinden kelgen zelzeleniñ uvultısıday yañğırağan bu sesni qayda ve, ne vaqıt eşittim eken? – dep soradı özünden. Kimse cevap bermeycegini añlağan soñ, cılmaydı. Bu Ses bir şeyler daa aytır, dep belledi. Ses indemedi. Ses seslenmedi. Yusuf qulaqlarını qabartıp, diñlendi. Ses susmaqta. Yalıñız Onıñ ağır nefes aluvı eşitile. Yusuf közlerini açtı: "O-oo, çoqtan qaranlıq tüşken, masa başına qadalğan qalğanım", dep yavaşçıqtan yerinden turdı. Elini çıraqnıñ dögmesine uzatayım degende:
- Kerekmey, yaqma çıraqnı, - dep seslendi deminki Ses. – Ay-yarıq gecnsinde böyle oturmaqnı sevemiz de!
- A-aa, endi tanıdım seni, hoş keldiñ, bu qadar seneden berli qaydalarda qalıp kettiñ? – dep qapığa taraf adımlaycaq oldı Yusuf.
- Men mındam, - dedi Ses.
- Qaydasıñ?
- Masanıñ o bir başındam… keç, sen de yeriñe otur.
 Yusuf Sesniñ emirine boysunıp, keçip yerine turdı. Ve… Şaşqanından çengeleri qatıp qaldılar. Qarşısında saçlarına qırav tüşken, közleriniñ astı torbalanğan, tıraşı çoqtan yetken, üstünde beyazlı-mavılı santraç kölmekli kendisi otura.
- Men - senim, sen - mensiñ… Ah, menim Ağ-Lavım!.. - Yusufnıñ közleri yaşlandılar. – Bu qadar vaqıttan berli qaydalarda yurdiñ?
 Men iç bir yaqqa ketmedim. Men… yani biz… bir edik. Bilesiñde, biz bir bütünmiz. Tamam evelleri olğanı kibi.
- Safiyeden haberiñ barmı?
- Ebet. Ya biz birmiz de! İnayetten de, torunçıqlardan… er şeyden haberim bar. Er şey bizim közümizniñ aldında olıp keçti de!..
- Eh, Ag-Lav…
- Ağ-Lav, dep çağırma meni. Men Yusufım.
- Yoq, Yusuf menim!
-Dava etme. Dava içün kelmedim. Biz Yusufmız. Men ve sen – Yusufmız. - Men saña ta o vaqıt aytqan edim: men kölge, can, ve daa bilmem neler, degilim.
- Oppa! Yigirmi yıl evelsi olğanı kibi, şimdi de tavanım taymağa başladı, ğaliba! – Yusuf külümsireycek oldı. Lâkin onıñ tebessümi ğayet acınıqlı olıp çıqtı. – Yusuf bir dane, vesselâm! Men – Yusufım! Sen ise…
- Men ise senim… İsteseñ, ma, tut elimni, sıq…
- A-a… maña episi bir. Eliñni sıqmağa acet yoq. Olacaq şey oldı: ayat artta qaldı, ögde iç bir şey yoq. Boşluq, deşetli yañğızlıqqa bürüngen bir boşluq…
- Aşıqma… Endi-endi peyğamber yaşına yaqınlaşayatamız.
- Aşalacağı aşaldı, yaşalacağı yaşaldı… artqa baqsañ – qaranlıq, ögge baqsañ – qaranlıq,  sağğa baqsañ – qaranlıq, solğa baqsañ – qaranlıq…
- Öyle deme, ufuqqace daa keçilecek yol bar.

- Ufuqqace? O yol – yol degil. O, yıllarnıñ tozlu yolda qaldırıp ketken eleme-teşik qılıfı. Oña da yol, deysiñmi? Bir hafif yelçik esse seniñ yol degen qılıfıñ fyüyüt!.. ketti.
Действия:

0 коммент.:

Yorum Gönder